حکمت مولانا: هیچ برگی بیاجل حق نمیافتد:
این بیت، بیان شاعرانهای از «جبرگرایی الهی» است. در فیزیک کوانتوم، بحث «علّیت» و اینکه آیا هر رویداد微观 الزاماً یک علت قطعی دارد، هنوز محل مناقشه است. مولانا اما در سطح کلان هستی، نظمی مطلق و ارادهای واحد را حاکم میداند. آیا این نگاه، آزادی اراده انسان را نفی میکند یا تعریف میکند؟
راهکار:
برای گسترش این ایده، میتوانید به «قانون علیت» در فلسفه و فیزیک نگاهی بیندازید که چگونه هر رویداد کوچکی، زنجیرهای از علل پیشین دارد و این با مفهوم «امر حق» در عرفان گفتگوی جالبی میتواند داشته باشد.