اقیانوس داده

هم‌کمال یعنی چه؟ از اقیانوس داده تا دریای خیال:

در زیست‌شناسی، «هم‌تکاملی» واقعی است: زنبور و گل میلیون‌ها سال همدیگر را شکل داده‌اند؛ نه یکی قربانی دیگری، بلکه هر دو در این رابطه پیچیده‌تر شده‌اند. در علوم اعصاب نیز «نورون‌های آینه‌ای» باعث می‌شوند مسیر عصبیِ دو نفر هنگام همدلی تا حدی یکسان شود. این شعر، دقیقاً توصیف تکامل مشترک است.

راهکار:

این بیت را می‌شود معکوس خواند: «داده» نماد واقعیت است و «خیال» نماد رؤیا؛ هم‌کمال یعنی نه غرق شدن در داده و نه گم شدن در خیال، بلکه ساختن مسیری که هر دو را به یک نقطه برساند. هم‌مسیر بودن یعنی نه شبیه‌تر شدن، بلکه کامل‌تر شدن در کنار هم.