شعر گر سینه شود تنگ، خدا با ماست از اقبال لاهوری:
در قرآن از «ضیق صدر» بهعنوان حالتی روانی-جسمی یاد شده است. نوروساینس امروز نشان میدهد که تنگی سینه با افت فعالیت عصب واگ و اوجگیری کورتیزول همراه است. اما باور به حضور یک نیروی حامی—دقیقاً همان حس «خدا با ماست»—عصب واگ را دوباره فعال میکند و ضربان قلب را پایین میآورد. گویی مغز ما بهطور تکاملی برای چنین لحظات فراطبیعی سیمکشی شده است.
راهکار:
این بیت را میتوان با نگاه روانشناسی مدرن بازنگری کرد: «تنگ شدن سینه» اغلب نشانهٔ اضطراب و فعال شدن سیستم جنگ-و-گریز است. جالب اینجاست که باور به یک حامی قدرتمند (خدا) ترشح کورتیزول را کاهش میدهد و عصب واگ را تحریک میکند؛ درست همان مکانیسمی که اقبال لاهوری شاعرانه به آن اشاره کرده است.