ادامه راه شهدا؛ چرا نمیگذاریم خونشان پایمال شود:
در روانشناسی اجتماعی، یادبود قربانیان فقط یک آیین نیست؛ پژوهشها نشان میدهد مراسم جمعی یادآوری، ترشح اکسیتوسین را افزایش میدهد و همبستگی گروهی را در برابر تهدید بیرونی تقویت میکند. در اسطورهشناسی ایرانی، خون سیاوش کهنالگویی از خون بیگناه است که انتقام و عدالت را موتور تاریخ میکند. مغز انسان خاطرات آغشته به هیجان جمعی را با جزئیات بیشتری ذخیره میکند؛ برای همین اینگونه پیمانها اگر به روایت شخصی گره بخورند، تا نسلها ماندگار میشوند.
راهکار:
این جمله را میتوان یک «قرارداد اجتماعی حافظه» خواند؛ بهتر است از حالت شعار خارجش کنی و به یک اقدام کوچک و مشخص پیوندش بزنی. مثلاً روایت یکی از همان آدمها را با ذکر نام، یک خاطره یا یک جزئیات انسانی ثبت کنی. حافظه جمعی وقتی زنده میماند که به روایت شخصی متصل شود، نه فقط به کلیت فداکاری.