دیده نشدن در زندگی، یاد شدن بعد از مرگ:
پدیده «ستایش پس از مرگ» در روان‌شناسی اجتماعی با سوگیری یادآوری مرتبط است: ذهن ما پس از فقدان، نقاط مثبت را برجسته و کاستی‌ها را محو می‌کند. همین مکانیسم باعث می‌شود توجهی که در زندگی دریغ شده، پس از مرگ به شکل یاد جمعی بازگردد؛ اما این توجه دیگر به تجربه زیسته فرد راه ندارد. آیا توجه زودهنگام ارزشمندتر نیست؟
راهکار:
این متن بیشتر از «بی‌توجهی دیگران»، پارادوکس «حضور غایب» را نشان می‌دهد: آدمی می‌تواند در زندگی برای دیده‌شدن تلاش کند اما تنها پس از مرگ به سوژهٔ یاد جمعی تبدیل شود. زاویه تازه این است که توجهِ پس از مرگ، آینهٔ نیازِ زندگان به جبران است، نه پاداشِ مرده.