احساس گناه زنده ماندن در برابر کشتهها:
پدیده «احساس گناه بازمانده» اولین بار در میان بازماندگان هولوکاست شناسایی شد اما بعدها مشخص شد که حتی در بقایای بلایای طبیعی و تصادفات هم رخ میدهد. مغز ما برای تفسیر «چرا من زندهام؟» از الگوی علیت استفاده میکند و وقتی دلیل منطقی پیدا نشود، خود را مقصر میداند. جالب اینجاست که این حس در جوامع جمعگرا قویتر از جوامع فردگراست. آیا شما هم لحظهای از این «جرم زنده بودن» را تجربه کردهاید؟
راهکار:
این جمله را میتوان تأملی بر «احساس گناه بازمانده» واقعی دانست؛ پدیدهای روانشناختی که در بسیاری از بازماندگان جنگ، فاجعه یا حتی موفقیت دیده میشود. شاید بتوان با نوشتن خاطراتی از واکنشهای روزمرهات به این حس، آن را ملموستر کرد.