بخشش شیطان؛ کلید بالاتر بودن از خدا:
در الهیات برخی فرقههای گنوسی، بخشیدن خدای خالق (دمیورژ) که جهانی ناقص ساخت، راه رهایی بود. اینجا هم بخشش شیطان به معنای عبور از دوگانهٔ خیر و شر است. جالب اینکه در روانشناسی، بخشش کسی که عمیقاً آزارتان داده، بیشترین فایده را برای سلامت روان دارد. آیا قدرت نهایی در بخشیدنِ نابخشودنیهاست؟
راهکار:
این جمله را میتوان اینطور بازتعریف کرد: بخشش شیطان نماد پذیرش بخشهای تاریک وجود خودمان است. وقتی سایههای درونی را ببخشی، از جایگاه قضاوتگری فراتر میروی و به تعالی شخصی دست مییابی، نه صرفاً از خدا بالاتر.