عزاداری فقط با لباس مشکی؟:
پوشیدن مشکی در سوگ جهانی نیست: در روم باستان «توگای تیره» نشانه عزا بود، در بسیاری از فرهنگهای آسیای شرقی سفید نماد سوگ است و در ایران معاصر مشکی با آیینهای مذهبی گره خورده. پژوهش «شناخت پوششی» نشان میدهد لباس میتواند حس جدیت و همبستگی گروهی را تقویت کند؛ پس مشکی فقط رنگ نیست، نشانه اجتماعی سوگ است. آیا بدون آن هم میتوان عزاداری را باورپذیر کرد؟
راهکار:
سوگ در فرهنگ ایرانی فقط مشکی نیست؛ سکوت، خوراک، شعر و رفتن به مزار هم زبان عزاست. اگر مشکی را از معادله حذف کنیم، باز هم نشانههایی هست که فقدان را زنده نگه میدارد.