توقع عشق بیچشمداشت زیادی است؛ خدا را برای وعدههایش میپرستند:
در روانشناسی پدیدهای هست به نام «توجیه بیش از حد»: وقتی برای یک رفتار پاداش بیرونی در نظر بگیری، انگیزه درونی برای آن رفتار کاهش مییابد. پرستش خدا به خاطر وعدههایش دقیقاً همین مکانیسم را دارد؛ آیا همین باعث نمیشود ایمان ناب، کمیابتر از عشق بیچشمداشت باشد؟
راهکار:
شاید توقعِ «بیچشمداشت دوست داشته شدن» خودش نوعی معامله باشد با تعریفی جابهجا: تو از دیگری میخواهی که توقع نداشته باشد. آزادی واقعی در این است که بپذیری هر پیوندی، حتی با خدا، از جنس رقص نیاز و پاسخ است؛ جایی که بخشش بیچشمداشت یک استثناست، نه قاعده.