تفسیر شعر «مست به دیدار خدا» و تمثال اباعبدالله:
در عصبشناسی، خیره شدن به تصاویر مقدس، سیستم آینهای مغز را فعال میکند و احساس همحسی عمیق ایجاد میکند. در تصوف، این «نظر بازی» راهی به فنا است: آنجا که سالک با خیره شدن به شمایل مرشد یا امام، مستقیماً جذبهای دریافت میکند. جالب اینکه واژه «تمثال» در متن، هم تصویر را القا میکند و هم تجلی صفات حق را. این همان لحظهای است که مستی، نه از می، که از شدت شهود رخ میدهد؛ چنانکه حافظ گفت: «سالها دل طلب جام جم از ما میکرد / آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا میکرد». سوال: آیا این نگاه، «دیدن» است یا «دیده شدن» توسط آن تمثال؟
راهکار:
این «مستی» همان فنای عارفانه است: بیخودیِ محض در برابر جمال الهی که از تمثال حسین (ع) متجلی میشود. نگاه خیره، پلی میان شور زمینی و وصال آسمانی؛ جایی که عاشق و معشوق یکی میشوند.