آرزوی دوست داشته شدن

آرزوی عشق با ترس از دست دادن:

دوست داشتن واقعی؛ عشقی که آرزو داشتم برای خودم بگیرم:

در روانشناسی به این «الگوی دلبستگی بازسازیشده» می‌گویند: انسان‌ها در روابط بزرگسالی، ناخودآگاه الگوی مراقبتی که در کودکی فقدانش را حس کرده‌اند را برای دیگری ایفا می‌کنند تا از طریق واکنش او، زخم خود را التیام دهند. یعنی عشقی که دادی، عشقی بود که خودت به آن نیاز داشتی. سوال: چه می‌شد اگر همان نیاز را مستقیم از خودت می‌گرفتی؟

راهکار:

بازنویسی این جمله می‌تواند به این شکل باشد: «من به تو عشقی دادم که خودم گرسنه‌اش بودم؛ شاید این عشق نه برای تو، بلکه برای نسخه‌ای از خودم بود که هنوز نتوانسته بودم دوستش داشته باشم.» این نگاه، عشق را از نیاز به دیگری به آغازی برای خودآگاهی تبدیل می‌کند.

عشق یک طرفه و آرزوی دریافت محبت:

تحقیقات روانشناسی نشان داده که عشق یک‌طرفه اغلب با فعال‌شدن همان مدارهای مغزی همراه است که در اعتیاد فعال می‌شوند – دوپامین و اکسی توسین بالا می‌رود، اما بدون بازخورد، سیستم پاداش دچار 'نقصان پاداش' می‌شود. یعنی مغز شما عشق ورزیدن را به اندازه‌ی دریافت عشق پاداش نمی‌دهد. اینجاست که 'آرزوی دوست داشته شدن' تبدیل به یک نیاز بیولوژیک می‌شود نه فقط احساسی. سوال: آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا حاضریم برای کسی که به ما توجه نمی‌کند، اینقدر عمیق عشق بورزیم؟

راهکار:

این جمله انگار از دل یک خلا عمیق می‌آید: کسی که آنقدر عشق می‌دهد که فراموش می‌کند خودش هم سزاوار دریافت عشق است. نگاهی تازه: شاید عشق واقعی جایی شروع می‌شود که اول خودت را آنطور دوست داشته باشی که آرزو می‌کنی کسی دوستت داشته باشد.

آرزوی عشق متقابل در شعر محمود درویش:

یک حقیقت روان‌شناختی جذاب: پدیده‌ی «دوست‌داشتن کسی که تو را دوست دارد» ریشه در «اثر Reciprocity of Liking» دارد – ما به طور ناخودآگاه جذب کسانی می‌شویم که به ما علاقه نشان می‌دهند. اما نکته‌ی پارادوکسیکال اینجاست: آرزوی درویش برای عشق متقابل، در ذات خود نوعی «خودارجاعی» است؛ او می‌خواهد دیگری دقیقاً همان عشقی را تجربه کند که خود دارد. این دقیقاً برعکس «عشق یک‌طرفه» است و نشان می‌دهد عمیق‌ترین شکل عشق، آرزوی هم‌سانی تجربه‌ی عاطفی است. سوالی که پیش می‌آید: آیا ما واقعاً می‌توانیم عشقی را که خود داریم به دیگری هدیه دهیم، یا همیشه ذره‌ای از خودخواهی در این آرزو نهفته است؟

راهکار:

این خواسته‌ی عمیق در حقیقت بازتاب نیاز انسان به دیده شدن و بازتاب عشق است. نکته‌ی جالب اینجاست که وقتی کسی چنین آرزویی می‌کند، خود در حال بخشیدن همان عشقی است که آرزوی دریافتش را دارد؛ چرخه‌ای شگفت‌انگیز از هم‌دلی.

دوست داشتنت به شکلی که آرزو داشتم دوستم داشته باشن:

مغز ما وقتی عشق می‌ورزد، همان مدارهای پاداشی را فعال می‌کند که هنگام عشق دیدن فعال می‌شوند؛ یعنی عشق دادن و عشق گرفتن از نظر عصبی تقریباً یکسان‌اند. تو داری به او همان نقشی را می‌دهی که در ذهنت برای عشق ساخته‌ای؛ این پروجکشن است، نه انعکاس. اگر او دقیقاً همان عشق تو را پس بدهد، آیا خودت را لایق آن می‌دانی؟

راهکار:

این جمله در واقع یک فرافکنی زیباست: تو داری به او همان عشقی را می‌دهی که خودت از خودت انتظار داری. پس او فقط مقصد نیست، آینه است.