آیندگان به خرافات امروز ما میخندند | نقل قول صادق هدایت:
این جمله از صادق هدایت یک «پارادوکس خودارجاع» است: اگر به نیاکان خندیدیم، پس آیندگان هم حق دارند به ما بخندند. جالب اینجاست که در علوم شناختی به این «سوگیری تقارن زمانی» میگویند—ما خطاهای گذشته را میبینیم اما خطاهای حال را نه. حتی همین لحظه که داری این را میخوانی، مغزت با همان مکانیزمهای نیاکان کار میکند: میانبرهای ذهنی که زمانی بقا را تضمین میکردند، حالا خرافه به نظر میرسند. سوال: کدام باور امروزت را حاضر نیستی زیر سوال ببری؟
راهکار:
این نقلقول از صادق هدایت یادآور «سوگیری حالنگر» است: ما فکر میکنیم دانش امروز نهایی است، اما هر نسلی اشتباهاتش را «حقیقت» میپندارد. پیشنهاد میکنم سه باور علمی رایج امروز را پیدا کنید که احتمالاً تا ۵۰ سال آینده مسخره تلقی میشوند (مثل نظریههای قطعی در مورد هوشیاری یا تغذیه). این تمرین تواضع فکری را تقویت میکند.