آموزش قدم به قدم

از ایستادن تا پرواز؛ مراحل یادگیری از نگاه نیچه:

در علوم اعصاب به این «آستانهٔ خودکارسازی» می‌گویند: هر بار که یک حرکت را اشتباه تکرار می‌کنیم، مغز مسیر عصبی را با میلین ضخیم‌تر می‌کند؛ یعنی حتی خطاها هم زیرساخت پرواز را می‌سازند. جوجه‌پرندگان هم نخست ساعت‌ها بال‌زدن در لانه را تمرین می‌کنند، نه پرش از صخره. پس «افتادن» بخشی از پرواز است یا فقط پلهٔ اول؟

راهکار:

می‌توان این نقل‌قول را به هر مسیر یادگیری تعمیم داد: آنچه بعدها «استعداد» یا «پرواز» نامیده می‌شود، در واقع انباشت گام‌های کوچکی است که دیده نمی‌شوند. نیچه همین جا راز را می‌گوید: تسلط، نتیجهٔ پرش نیست، نتیجهٔ توالی قدم‌های زمینی است.