معمای آن یک نفر: چرا تاریخ قربانیان را گرد میکند؟:
وقتی تعداد قربانیان از آستانهای عبور کند، مغز انسان توانایی پردازش جانهای فردی را از دست میدهد؛ این پدیده «بیحسی روانی» نام دارد. در تاریخنگاری نیز ارقام بزرگ گرد میشوند و آن «یک نفر» قربانی همین خطای شناختی میشود. بدتر آن که در فاجعههای بزرگ، احتمال دستکاری آمار برای گردسازی اعداد بالاست. آیا تابحال دقت کردهاید که اکثر کشتارهای تاریخی درست با اعداد رُند ثبت میشوند؟
راهکار:
این شعر شکاف میان «آمار» و «روایت» را نشانه میرود. آن یک نفر در تاریخ رسمی حذف میشود، اما در حافظه جمعی و ادبیات زنده میماند. میتوانیم هرگاه با یک عدد گرد تاریخی روبرو شدیم، بپرسیم: «آن یک نفر که تاریخ گردش کرد، چه کسی بود و چه داستانی داشت؟» این پرسش، روح فردیت را از دل اعداد بیرون میکشد.