خستگی روحی که با خواب از بین نمیرود؛ علت و راهکار:
این خستگی ریشه در سیستم لمبیک مغز و محور HPA دارد. وقتی استرس مزمن دارید، کورتیزول بالا میماند و سروتونین و دوپامین افت میکند – حتی خواب عمیق هم نمیتواند تعادل شیمیایی را برگرداند. جالب اینجاست که «خستگی روحی» در DSM به عنوان «فرسودگی شغلی» (Burnout) شناخته میشود و سه بعد دارد: تحلیل عاطفی، مسخ شخصیت، و کاهش عملکرد. آیا شما هم گاهی حس میکنید صبحها خستهتر از شب قبل بیدار میشوید؟
راهکار:
تحقیقات نشان میدهد خستگی روحی اغلب ناشی از عدم تعادل بین تلاش و پاداش یا سرکوب هیجانات است. برای رفع آن، فعالیتهای لذتبخش بدون انتظار نتیجه (مثل نقاشی، پیادهروی بدون هدف) و تمرین «ذهنآگاهی» توصیه میشود.