اسلام راکد پدر کفر است؛ چرا پویایی فکری در دین ضروری است؟:
در تاریخ تمدن اسلامی، بسته شدن باب اجتهاد در حدود قرن چهارم هجری را نقطه عطفی میدانند که دین را از پویایی به رکود کشاند و همین رکود بود که نسلهای بعد را به بیدینی سوق داد. پارادوکس اینجاست: شک متحرک و پرسشگر، اغلب به ایمانی عمیقتر ختم میشود، درحالی که یقین راکد، بذر بیاعتقادی میپاشد. آیا ایمانی که از شک عبور نکرده، واقعاً ایمان است؟
راهکار:
برای درک بهتر این پارادوکس، مطالعهی مفهوم «اجتهاد» و تأثیر بسته شدن باب آن در اسلام سنی میتواند روشنگر باشد. کتاب «احیای فکر دینی» اثر علامه اقبال لاهوری نیز نگاهی عمیق به این پویایی دارد.