آریو برزن: آخرین سنگر و جانفشانی برای ایران:
نبرد دربند پارس (۳۳۰ پیش از میلاد) یکی از نخستین جنگهای نامتقارن مستند تاریخ است: آریو برزن با ۷۰۰ تا ۲۰۰۰ سرباز، اسکندر مقدونی را ۳۰ روز در تنگههای کوهستانی زمینگیر کرد. ارتش عظیم مقدونی مجبور به عقبنشینی و یافتن مسیر جایگزین شد؛ این تاخیر، فتح پرسپولیس را به تعویق انداخت و فرصت تخلیه خزانه را فراهم کرد. جالب اینکه اگر خیانت یک چوپان محلی نبود، شاید مقاومت بسیار طولانیتر میشد و سرنوشت لشکرکشی اسکندر تغییر میکرد.
راهکار:
آریو برزن سردار هخامنشی در نبرد دربند پارس (۳۳۰ پیش از میلاد) با نیرویی کوچک، سپاه اسکندر را ماهها معطل کرد. برای درک بهتر این شعر، مستند «آخرین سنگر» یا کتاب «تاریخ ایران باستان» (پیرنیا) را ببینید که این واقعه را با جزئیات شرح داده است.