آخرین پیام داستایفسکی: شادی را در دل غم پیدا کن:
داستایفسکی در ۱۸۴۹ با جوخهٔ اعدام روبهرو شد و در آخرین لحظه، حکمش به تبعید تغییر کرد. این شوک، فلسفهٔ شادی در رنج را در او شکل داد. جالبتر اینکه پیش از حملات صرع، چند ثانیه چنان سرخوشی عمیقی را تجربه میکرد که آن را «هماهنگی مطلق» نامید. روانشناسی امروز این پدیده را «رشد پس از ضربه» مینامد. شما لحظهای از شادی در میانهٔ درد را زیستهاید؟
راهکار:
غم و شادی دو روی یک سکهاند: رنج باعث میشود گیرندههای شادی حساستر شوند، درست مانند تاریکی که مردمک چشم را بازتر میکند تا نور را بهتر ببینیم.