سکوتِ آخر؛ وقتی آدمی چیزی برای از دست دادن ندارد:
این سکوت یک پیام عصبی است، نه نبودِ کلام. در مغز پستانداران وقتی «جنگ یا گریز» ممکن نباشد، مدار «انجماد» فعال میشود: ضربان قلب پایین میآید و تولید جملههای جدید متوقف میشود تا انرژی حفظ شود. به همین دلیل کسی که «چیزی برای از دست دادن ندارد» دقیقاً در وضعیتی است که بدنش بهجای مبارزه، حالت دفاعیِ بیصدا را انتخاب کرده است. سکوت او سندِ فیزیولوژیکِ ناتوانی در پردازش فقدان است.
راهکار:
میتوان این جمله را از زاویهای دیگر هم دید: کسی که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارد، در واقع از ترسِ از دست دادن آزاد شده است؛ پس سکوتش شاید نه پایان راه، که سکوتِ پیش از یک شروع تازه باشد.