چرا انسان شیطان را آفرید؟ ریشه عذاب وجدان و فرافکنی:
در روانشناسی به این مکانیزم «خطای بنیادین اسناد» میگویند: خطای خود را به شرایط بیرونی نسبت میدهیم اما خطای دیگران را نشانه ذاتِ پلیدشان میخوانیم. جالبتر اینکه آیین باستانی «بزغاله» هم دقیقاً همین کار را میکرد؛ انسانها گناهان جمعی را به یک بز قربانی میبستند و او را به بیابان میفرستادند تا جامعه پاک بماند. رنه ژیرار معتقد است کل تمدن بشری روی همین فرافکنیِ قربانیساز بنا شده است.
راهکار:
این جمله ادعای دینی نیست؛ دقیقاً توصیف سازوکار «فرافکنی» و «بزغاله کردن» دیگری است. در روانشناسی به این مکانیزم، «اسکیپگوت» میگویند: انسان برای حفظ تصویرِ خوب از خود، منشأ خطا را به یک عامل بیرونی نسبت میدهد تا وجدانش آرام بماند.