احترام قشنگه، ولی نه به هر پلشتی؛ مرز احترام کجاست؟:
در علوم رفتاری به این «تقویت پلشتی» میگویند: احترام نامشروط به هر رفتار زشت، در واقع پاداشی است که احتمال تکرار آن رفتار را بالا میبرد. آزمایشهای «بازی اولتیماتوم» نشان داده وقتی افراد بدون قید و شرط به بیاحترامی لبخند میزنند، طرف مقابل در دور بعد بیادبتر میشود. احترامِ بیمرز نه فضیلت است، نه اخلاق؛ بلکه به زبان نوروبیولوژی، یک «خطای پاداش» است که مدار دوپامینیِ سوءاستفادهگر را تقویت میکند.
راهکار:
احترام یک انرژی محدود است؛ هر بار که آن را برای آدمهای پلشت خرج میکنی، از سهم کسانی که واقعاً لیاقتش را دارند کم میکنی. پس «نه به هر پلشتی» یعنی بله به خودت.