عبادت قلبی

ذکر یا علی؛ واجب‌ترین عبادت در برابر نافله:

در فقه، «واجب» تکلیف قطعی و «مستحب» ترجیحی است؛ اما قرآن «ذکر» را روح همه ارکان می‌داند. پژوهش‌های علوم اعصاب نشان می‌دهد تکرار نام مقدس، شبکه پیش‌فرض مغز را مهار و توجه را متمرکز می‌کند؛ شبیه مانترا در سنت‌های شرقی. مرز ذکر و عادت کجاست؟

راهکار:

این ابیات مرز میان «کمیت عبادت» و «کیفیت بندگی» را نشان می‌دهد؛ نافله می‌تواند قالب باشد و ذکر علی، جانِ قالب. اگر ذکر به عادت بی‌روح تبدیل شود، همان اسارت است؛ اگر نافله از عشق برخیزد، خودش ذکر می‌شود. پس معیار، نه تعداد رکعت، که حضور قلب است.