آیا خدا شیطان را می‌بخشد

اگر همه‌چیز بخشیدنی بود، آیا شیطان بخشیده می‌شد؟:

در الهیات اسلامی، گناهِ نابخشودنی نه «عمل» که «نپذیرفتنِ بخشش» است؛ ابلیس به‌خاطر تکبر از سجده سر باز زد، نه به‌خاطر عشق یا جهل. قرآن در آیه ۴۸ سوره نساء می‌گوید خدا همه گناهان را می‌بخشد جز شرک، اما شرک یعنی پنهان‌کردنِ حقیقتِ وابستگی. پس مفهوم «بخشیده‌نشدن» در واقع به خودفریبیِ فرد برمی‌گردد، نه محدودیتِ رحمت. آیا ابلیس هنوز در خودفریبی است؟

راهکار:

این متن را می‌توان به پرسشی عمیق‌تر تبدیل کرد: به‌جای «اگر همه‌چیز بخشیدنی بود»، بپرس «آیا بخشش محدود است یا فقط ذهن ما برای حفظ غرورش خط قرمز می‌کشد؟» چنین بازتعریفی، بحث را از سرنوشت ابلیس به مسئله‌ی انسانیِ پذیرش خطا منتقل می‌کند.