۷۲ نفر کربلا

درس‌های کربلا؛ چرا همرنگ جماعت شدن همیشه درست نیست؟:

در آزمایش‌های اَش، ۷۵٪ افراد حداقل یک‌بار به پاسخ غلط اکثریت تن دادند؛ اما وقتی فقط یک نفر دیگر مخالفت می‌کرد، خطای همرنگی تا ۸۰٪ کاهش می‌یافت. کربلا نسخهٔ معکوس این اثر است: اقلیتِ ۷۲ نفره با ثبات بر موضع خود، به‌جای تسلیم، به مرجع اخلاقی ماندگار تبدیل شد. اقلیتِ منسجم می‌تواند اکثریت را نه در لحظه، بلکه در حافظهٔ جمعی شکست دهد.

راهکار:

این متن را می‌شود از دریچهٔ روان‌شناسی اجتماعی هم دید: به پدیدهٔ «نفوذ اقلیت» معروف است؛ وقتی گروه کوچکی بر موضع خود ثابت‌قدم بماند، می‌تواند اکثریت را دچار تردید کند. کربلا از این منظر فقط یک واقعهٔ مذهبی نیست؛ نمایشی از بهای ایستادگی بر حق در برابر فشار جمع است.