نقل قول صادق هدایت: سگ بریند روی قسمت و همه چیز:
در روانشناسی، ناسزاگویی به مفاهیم انتزاعی مثل «تقدیر» یک مکانیسم دفاعی از نوع «واکنش وارونه» محسوب میشود: با تحقیر چیزی که کنترلی بر آن نداریم، به طور موقت احساس قدرت میکنیم. صادق هدایت زیر تأثیر اگزیستانسیالیسم، این خشم را به ابزاری ادبی بدل کرد—درست مثل کافکا که «محاکمه» را مسخره میکرد. جالب است که در فارسی «سگ بریند روی...» از دوران قاجار رواج یافته و ریشه در ناسزاهای کوچهبازاری دارد، نه ادبیات رسمی. این انتخاب زبانی، پوچی نخبهگرایانه را با خشم عامیانه پیوند میزند.
راهکار:
هدایت با فحش دادن به تقدیر، ناخواسته تقدیر را قدرتمندتر از همیشه تصویر میکند—چون فقط چیزی را با این خشم خطاب میکنیم که حضورش غیرقابل انکار است. این یک پاردوکس تلخ است: تحقیر سرنوشت، خود اعترافی به اسارت در برابر آن است.